Škrinja

Dr Goran Sekulović

Istorija crnogorske filozofije (VIII)

(15 riječi)

II tom 

Uvodne napomene (VIII)

            U skladu sa prethodno rečenim lapidarno se crnogorska filozofija može objasniti Njegoševom mišlju „Neka bude što biti ne može“. U prvom tomu Istorije crnogorske filozofije viđeli smo da se na kraju jednog dugog, vrlo osobenog, civilizacijskog i istorijskog procesa konstituisanja crnogorskog naroda/nacije i njegove etike i filozofije, u okviru kojega uočavamo više čvornih tačaka i presudnih događaja, ličnosti i djela, dolazi do moralne filozofije Marka Miljanova Popovića kao krune nepobitnih fakata i argumenta da je, iznad svega, fenomen čojstva i dobročinstva odigrao izuzetnu ulogu u crnogorskoj povjesnici i sudbini, a to je da je bio, da jeste i da će ostati dok je god Crne Gore i Crnogoraca – jedinstvo i trajna i vječna duhovna (s)veza svih različitosti i raznorodnosti crnogorske stvarnosti (civilizacijske, istorijske, političke, etničke, vjerske, kulturne, jezičke, antropološke, etnološke, egzistencijalne i psihološko-mentalitetske, tipološko-društvene i socijalno-klasne…). 

I ovđe se uočava sličnost crnogorske etike i filozofije i moralnog učenja Marka Miljanova sa helenskom filozofijom i etikom i Sokratovim učenjem. Naime, Heleni i Crnogorci izgrađuju svoje duhovne države u jeziku i u čojstvu, etosu, i jedino su ih oni ujedinili. „Svojim bistrenjem i utvrđivanjem pojmova Sokrat je doneo Helenima duhovnu vezu nad njihovom rasutom političkom stvarnošću.” I Crnogorci su kao i Heleni „u stvari zborilački narod starog veka i zato najsvesniji. Jer iz reči govore pojmovi, a pojmovi su opšti. Pojam ujedinjuje sve one koji poimaju i u njemu se sporazumevaju, i on u isti mah ujedinjuje sve pojmljeno što obuhvata, što se njemu podvrgava. Pojmovi su duhovni oblici jedinstva i podvrgavanja.”[1]

Može se reći da je čojstvo vrhovno i apsolutno ne samo etičko već i životno i aksiološko pojmovno određenje Crnogoraca, te zapravo da je ono njihov pravi gospodar. Upravo čojstvo kao njihov originalni i najsuštinskiji etos donijelo je Crnogorcima duhovnu vezu nad njihovom rasutom političkom stvarnošću. Jer, nikako ne treba zaboraviti „da su se sva plemena crnogorska našla na zajedničkom poduhvatu tek pod knjazom Danilom, u slavnoj bici na Grahovu 1858. godine.[2] Crnogorci izgrađuju tokom više vijekova unutar svojih relativno samostalno živućih i djelujućih plemenskih zajednica – vrlo često međusobno suprotstavljenih i neprijateljskih, atomiziranih i izolovanih interesa i aspiracija, koje su, međutim, doduše sporo ali neumitno, slabile kako je centralna državna vlast jačala – svoju teško i mučno sticanu, ali uprkos svemu opstajuću i vitalnu, prepoznatljivu i bogatu duhovnost, svoj identitet, svoju, prije svega, duhovnu državu-čojstvo, koja je zapravo bila proces i tok njihove oslobodilačke borbe.

                                         (Nastaviće se)



[1] Miloš N. Đurić: „Istorija helenske etike”, BIGZ, Beograd, 1976. g. str. str. 252

[2] Radosav Medenica: „Crnogorske anegdote”, „Grafički zavod”, Titograd, 1967. g., str. 17

 



Povezani članci...

1 Komentara

Fanito Postavljeno 10-06-2021 06:57:01

"Država-čojstvo" je majstorski definisana, prije svega iz etičkog bića Crnogoraca nastala tvorevina, koja se na takav način situirana jedino može naći kod akademika Gorana Sekulovića. U tome je, između ostalog, i značaj naučnih razmatranja ovog erudite koji u svojoj, i našoj, istoriji crnogorske filozofije nastavlja da nas oduševljava načinom na koji pokazuje i dokazuje na kojim i kakvim premisama je nastajala i razvijala se crnogorska filozofija. I kao rezultat svega toga, odnosno takvih etičkih svojstava crnogorskog čovjeka, rodila se Sekulovićeva DRŽAVA-ČOJSTVO! Po tome su Crnogorcima najsličniji Heleni, kaže Sekulović i nastavlja: Heleni i Crnogorci izgrađuju svoje duhovne države u jeziku i u čojstvu, etosu, i jedino su ih oni ujedinili! Čitajte Sekulovića, obavezno!

Odgovori ⇾

Ostavite komentar

• Redakcija zadržava puno pravo izbora komentara koji će biti objavljeni. • Komentari koji sadrže psovke, uvrede, prijetnje i govor mržnje na nacionalnoj, vjerskoj, rasnoj osnovi, kao i netolerancija svake vrste neće biti objavljeni. • Prilikom pisanje komentara vodite računa o pravopisnim i gramatičkim pravilima. • Nije dozvoljeno pisanje komentara isključivo velikim slovima niti promovisanje drugih sajtova putem linkova. • Komentari u kojima nam skrećete na slovne, tehničke i druge propuste u tekstovima, neće biti objavljeni, ali ih možete uputiti redakciji na kontakt stranici portala. • Komentare i sugestije u vezi sa uređivačkom politikom ne objavljujemo, kao i komentare koji sadrže optužbe protiv drugih osoba. • Objavljeni komentari predstavljaju privatno mišljenje autora komentara, i nisu stavovi redakcije portala. • Nijesu dozvoljeni komentari koji vrijedjaju dostojanstvo Crne Gore,nacionalnu ,rodnu i vjersku ravnopravnost ili podstice mrznja prema LGBT poulaciji.