Sagovornici

NIk Gašaj

Manje države, a više demokratije

Avg 19, 2026 0 Komentara

(15 riječi)

Za Albance u Crnoj Gori zastava je simbol njihovog nacionalnog identiteta, ima istorijsku tradiciju i zagarantovana je Ustavom i zakonima Crne Gore

Piše: Nik Gashaj (Nikë Gashaj)

Saznanja iz političkih nauka ukazuju da je koncept savremenog društva: manje države, a više demokratije. A to znači da država ne treba da se miješa u privatni život ljudi, u njihovom intimu, u njihov način duhovnog zadovoljstva i veselja, kao i u obilježavanje nacionalnih, vjerskih i tradicionalnih praznika. Tu demokratska država nema šta da traži. Dakle,  moj stav se ne odnosi na veličinu države u geografskom smislu i shodno broju stanovnika nego na opseg nadležnosti države u  privatnoj sferi ljudi. Uostalom, to spada i u domen ljudskih i manjinskih prava zagarantovanih međunarodnim pravom i implementira se manje ili više u svim demokratskim državama u svijetu, jer je privatni život građana sveta stvar i kod naroda i kod Boga. Valjda građani jedne zemlje treba slobodno da dišu, bez pritiska i ugušivanja od strane države. Tu nema demokratije, nego se radi o totalitarnim političkim režimima i narušenim odnosima između građanina i države. Zbog toga demokratska politička teorija ukazuje da institucije političkog sistema treba izgraditi na osnovama nove koncepcije: manje države, a više demokratije, odnosno da država treba da bude dovoljno mišićava, ali i dovoljno liberalna.

Prema pisanju štampe: „ Policija Plava identifikovala je D.D. (28) i V.B.(19) iz Gusinja, koji su tokom priredbe u Gusinju, 3 avgusta 2026. godine, isticali zastavu sa simbolima takozvane Velike Albanije, te je protiv njih podnijet zahtjev za pokretanje prekršajnog postupka. To je saopštila Uprava policije(UP)“.  Međutim, postoji samo nacionalna albanska zastava, i da nema niti može biti zastave „Velike Albanije“. Nocion, „Velika Albanija“ je pogrešan pojam, jer velike države su na primjer: Kina, Amerika, Indija, Rusija, a ne Albanija. Nego, po svemu sudeći ovdje se radi o nekim ljudima koji ne razlikuju, šta je malo, a šta je veliko!

Albanska zastava ima  dvojno svojstvo: državno i nacionalno. Kao nacionalni simbol , pripada svim Albancima na zemaljskoj kugli, pa prema tome i Albancima u Crnoj Gori kao autohtonom narodu. Dakle, za Albance u Crnoj Gori zastava je simbol njihovog nacionalnog identiteta, ima istorijsku tradiciju i zagarantovana je Ustavom i zakonima Crne Gore.

U Ustavu Crne Gore, član 79, tačka 2, propisano je: „pripadnicima manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica jemče se prava na izbor, upotrebu i javno isticanje nacionalnih simbola i obilježavanje nacionalnih praznika“. Dakle, Ustav je jasan i svi zakoni u Crnoj Gori moraju se uskladiti sa Ustavom, a svi državni organi moraju da djeluju u skladu sa Ustavom kao najvišim pravnim aktom, ukoliko nijesu „iznad“ Ustava.

U Zakonu o manjinskim pravima i slobodama, član 20 propisano je: „Manjinski narodi i druge manjinske nacionalne zajednice i njihovi pripadnici imaju pravo na upotrebu nacionalnih simbola, u skladu sa zakonom(Službeni list Crne Gore“, br. 031/17 od 12.05. 2017).

U Zakonu o izboru, upotrebi i javnom isticanju nacionalih simbola( Ukaz predsjednika Crne Gore o proglašenju zakona, 13. 01 2020. godine) u članu 1 se propisuje: „Ovim zakonom uređuje se pravo na izbor, upotrebu i javno isticanje nacionalnih simbola pripadnika manjinskih naroda i drugih manjinskih nacioalnih zajednica u Crnoj Gori;  Nacionalnim simbolima smatraju se simboli koje pripadnici manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica upotrebljavaju za svoje predstavljanje i izražavanje svog nacionalnog identiteta( član2);  Nacionalni simboli su grb, zastava i himna. Etalon grba i zastave, kao notni zapis himne iz stava 1 ovog člana utvrđuje svojom odlukom savjet manjinskog naroda ili druge manjinske nacionalne zajednice, na način utvrđen statutom savjeta( član 4); Zastava se može isticati: na zgradama i u prostorijama u kojima su smješteni savjeti, udruženja i političke partije; prilikom političkih, naučnih, kulturno-umjetničkih i sportskih skupova u organizaciji savjeta, udruženja, političkih partija ili fizičkih lica; i prilikom porodičnih proslava u organizaciji fizičkih lica; u dane žalosti, koje odredi savjet, na zgradama i u prostorijama iz stava 1 tačka 1 ovog člana, zastava se ističe na pola koplja(član 7).

(Član 11).“ U jedinicama lokalne samouprave u kojima pripadnici manjinskog naroda ili druge manjiske nacionalne zajednice čine većinsko tanovništvo, prema rezultatima poslednjeg popisa, na zgradama organa lokalne samouprave i javnih ustanova čiji je osnivač opština, odnosno država, stalno se vije i zastava tog manjinskog naroda ili druge manjinske nacionalne zajednice. U službenim prostorijama organa lokalne samouprave i javnih ustanova iz stava 1 ovog člana, kao i u prostorijama namijenjenim za vjenčanja ističe se i zastava tog manjinskog naroda ili druge manjinske nacionalne zajenice“.

(član 12). „ U jedinicama lokalne samouprave u kojima pripadnici manjinskog naroda ili druge manjinske nacionalne zajednice čine više od 5% stanovništva, prema rezultatima posljednjeg popisa, na dan nacionalnog praznika tog manjinskog naroda ili druge manjinske nacinalne zajednice, na zgradama organa lokalne samouprave, ističe se zastava tog manjinskog naroda ili druge manjinske nacionalne zajednice“.

Nadam se da će se nadležni državni organi složiti da nacionalno zakonodavstvo o pravu manjinskih naroda i drugih manjinskih nacionalnih zajednica u Crnoj Gori na izbor, upotrebu i javno isticanje nacionalnih simbola spada u pozitivno-pravne propise Crne Gore, a ne u legislativu neke druge države.

I najzad, Evropske integracije Crne Gore su uslovljene ispunjavanjem odgovarajućih kriterijuma o proširenju i  pristupanju Uniji koji su utvrdili šefovi država i vlada na skupu u Kopenhagenu 1993. godine. Među, tim kriterijumima spadaju i dosledno ostvarivanje ljudskih i manjinskih prava.