Kultura

Iz štampe je izašla knjiga Gorana Sekulovića

Novi, stari Andrić

Dec 27, 2025 4 Komentara

(15 riječi)

Iz štampe je izašla knjiga Gorana Sekulovića ‘’Novi, stari Andrić’’ sa podnaslovom ‘’Andrićeva poetska metafizika’’. Knjiga je publikovana povodom pedeset godina od smrti Iva Andrića. Uz Predgovor i Uvod, kao i  Zaključak koji je naslovljen sa ‘’Andrić o Levantinskom čovjeku između Istoka i Zapada’’ i njegovu priču ‘’Slepac’’, knjiga sadrži sljedeća poglavlja: Problem prave istinske istine i strah kao metafizički pokretač zla i dobra, Crnogorci i Crna Gora kao inspiratori i izvori pobune i pobjede nad strahom, O karakteristikama Andrićeve poetologije,  Andrić kao „promatrač neba“, Duh kao tuđost stvarnosti, Andrićev spiritualizam kao prevladavanje dualizma materijalno-tjelesnog i duhovno-duševnog, Njegošev i Andrićev metafizički susret, Andrić i akademska filozofija, Riječ unaprijed: O metafizici i ’’metafizičkoj’’, filozofskoj pozadini Andrićevog djela, O uticajima filozofskog mišljenja na Andrića, O Andrićevom studiranju na Jagelonskom univerzitetu u Krakovu, O filozofskom obrazovanju koje je Andrić stekao u Austriji i odbranjenom doktoratu u Gracu 1924. godine.

Tu su zatim i poglavlja: Dušan Pajin o filozofiji života Ive Andrića, Andrić i Hajdeger, Predpristup: a) Njegoš i Hajdeger o izgubljenosti slobode i bivstvovanja, Predpristup: b) Njegoš i Hajdeger o smrti, Predpristup: c) Njegoš i Hajdeger o fenomenu „Moći-biti” – bitak egzistencijalista ili Njegoševo „ime česno”, O Andrićevom odnosu prema filozofiji egzistencije i posebno Hajdegeru, Metafizički usud čovjeka i metafizika kao ’’neka vrsta neophodne droge’’, Andrićev san o moru: Obrisi jedne humanističke utopije, ’’Leteći nad morem’’: Istina svekolikog kosmosa, ,,Letovanje na jugu“: preobražaj apsolutne sreće, ,,Jelena, žena koje nema“: Najveća stvarnost nedogledne nesanice, ‘’Žena od slonove kosti’’: Čudesno tkanje natprirodnog, „Žena na kamenu“: Metafizički usud čovjeka, “Bajron u Sintri”: “Krvnički zakoni” stvarnosti, ‘’Na Stadionu’’ i ‘’Prvi dan u radosnom gradu’’: Trenuci kada su ljudi ‘’izvučeni iz svog života i prebačeni u drugu stvarnost koja je sva od igre’’ i kada se mogu zaustaviti i umiriti čak i ‘’sve svetske brige’’, ‘’Goja’’ i „Razgovor sa Gojom“: Duh kao tuđost, nepripadnost, neprirodnost, slučajnost stvarnosti, ‘’Pismo iz 1920. godine“: Daleko je duhovno carstvo blaženosti, Pjesma ‘’Noćni razgovor 1941.’’, širi izvod iz pripovjetke ‘’Pismo iz 1920.’’, ‘’Životi’’: Stvarni život kao zamjena za nesuđeni život kojim se nikad ne živi, ’’Robinja’’, ’’Pakao’’ i ’’Pobednik’’: Svi su na gubitku, ne samo slabi i poraženi, već i jaki i pobjednici, ’’Pomen Kalmiju Baruhu’’: ’’Predodređena žrtva verskog rasizma, propao kao toliki, bez krivice i bez odbrane’’.

Moto knjige su sljedeći stihovi poznatog crnogorskog književnika Vojislava Vulanovića: ’Da je 1991. godine bio živ Miroslav Krleža,/Ivo Andrić, Radovan Zogović, - bi li bilo ovog pakla/Dok je Lav Nikolajević Tolstoj stolovao u Jasnoj Poljani,/od čijeg su duha zazirali carevi – nije bilo strahovitih ratova!/Ja vjerujem u snagu duha.’’

U Predgovoru autor je, između ostalog, zapisao: Čitam Andrića više od pet, a pišem o njegovom djelu više od četiri decenije. Prvo sam čitao njegove pripovjetke i priče, kao i lirsko-meditativne tekstove, eseje, poeziju i pjesme u prozi, a tek potom romane. U „Sveskama“ nailazimo na sledeći zapis: „Ja u stvari nisam nikad pisao knjige nego rašivene i razbacane tekstove koji su se s vremenom, sa više ili manje logike, povezivali u knjige-romane ili zbirke pripovedaka. “ Ni ja nijesam pisao (integralnu) knjigu o Andriću, već baš ‹›rašivene i razbacane tekstove’’ o različitim aspektima njegovog djela, ’’koji su se s vremenom, sa više ili manje logike, povezivali’’ i, ’’na kraju’’, ’’konačno’’, povezali u ovu zbirku tekstova-eseja-kritika-osvrta o Andriću i povodom njega. Ova knjiga o Andriću nastala je, da se poslužimo riječima Danila Kiša, “iz zadovoljstva koje duh može izvući iz uporednih istraživanja”. I, ne baš rijetko i sporadično, upravo iz upoređivanja Andrićevog i Kišovog djela!

Izdavači knjige su CRNOGORSKI KULTURNI FORUM sa Cetinja i CRNOGORSKI PORTAL - CRNOGORSKI MEDIJSKI FORUM iz Podgorice, a za izdavače se potpisuju Borislav Cimeša i Ranko Kovačević.