Kultura

Novi broj časopisa Komuna posvećen mostovima u Podgorici

Dec 24, 2025 1 Komentara

(15 riječi)

Upravo je iz štampe izašao 54. broj Komune sa bogatim programskim sadržajem o mostovima Podgorice kao najmarkatnijim tačkama, najvidljivijim i najprepoznatijim toposima oko kojih je sabiralište svega onoga što je identitetskog što je Podgorica bila, jeste i što će biti, jer mostovi su oduvijek predstavljali simbole spajanja, kako dvije bliske obale, tako i dvije različite culture.

Najnoviji broj Komune počinje uvodnikom mr Željka Rutovića u kojem ističe da su mostovi civilizacijski biljezi, a da je hronika Podgorice, hronika njenih mostova koji su svaki za sebe civilizacijska etapa u razvoju grada.

U ovom posebnom tematskom broju posvećenom mostovima koji predstavljaju ogledalo vremena, publikovan je i esej Iva Andrića o simbolici mostova sa naslovom ,,Modtovi-vredniji od kuća, svetiji od hramova “u kojem poznati Nobelovac objašnjava svoju fascinaciju mostovima kao simbolom spajanja ljudi, vremena, naroda i država…i kao mjestom gdje se prepliću životi i događaji.

Uz ovaj tematski broj o mostovima kao graditeljskoj baštini i nasljeđu Podgorice dr Goran Sekulović piše o mostovima Podgorice kao njenom istorijskom bilu u tekstu pod naslovom ,,Simbolička i kulturna okosnica bića grada“ koji ,,predstavljaju srž mogućeg i već realno prisutnog poduhvata da se cijeli prostor Morače i Ribnice dovede u odgovarajući sklad sa prirodnim, kulturnim i istorijskim obilježjima, vertikalama i velikanima Podgorice”.

Dr Marko Gošović sa Univerziteta Donja Gorica ekskluzivno za ovaj broj Komune ustupio je dio teksta iz njegovog doktorskog rada pod nazivom ,,Crnogorski mostovi-građevine i zvuk” u kojem ističe da ,,u Crnoj Gori postoji mnogo mostova koji danas predstavljaju istorijske spomenike i dio su zaštićene kulturne baštine, a da se zvuk razmatra kao neodvojiva komponenta vizuelnog profila mostova koji podrazumijevaju prirodnu komponentu zvuka…”.

Najnovija Komun@ donosi i tekst Slobodana Čukića o nepoznatim detaljima o gradnji znamenitog mosta na Morači sa naslovom ,,Ko je započeo, a ko dovršio Vezirov most”, kao i tekst Danila Burzana o gradskim mostovima pod naslovom ,,Od Mostine do Milenijuma”.

Poznati podgorički hroničar Abdulah Bato Abdić piše o istoriji gradnje mostova u Podgorici čija funkcionalnost nikada nije išla na uštrb njihove estetske vrijednosti i oni, kako on tvrdi, imaju itekako značajno mjesto u ukupnom razvoju jednog naroda i sredine u tekstovima sa naslovom ,,Simbioza prirode i estetike graditelja“ i ,,Tabački most -nukleus razvoja Tabahane”.

O jednom od najljepših sačuvanih mostova: starom mostu na ušću Ribnice u Moraču piše Ivan Kern u tekstu pod naslovom ,,Veza stare i moderne Podgorice” u kojem ističe ,,da se arhitektonskim skladom i materijalizacijom u kamenu, ovaj most uklopio u prirodni okvir i odavno postao integralni dio Podgorice”

U ovom broju Komune o mostovima kao iskonskoj potrebi koja mijenja, poboljšava i olakšava živote onim koji ih koriste publikovan je tekst graditelja, neimara i poznatog i neprevaziđenog majstora i obnovitelja starih kamenih građevina, Zlatka Vujotića sa naslovom ,,Približavaju obale, ali i ljude” koji kaže da su mnoga mjesta dobijala nazive po mostovima i kao takva ostala su do danas opisana i oslikana od mnogih umjetnika…

Najnovija Komun@ donosi tekst Stojana Stamenića o ključnom projektu petoljetke i poduhvatu dvjesta pedeset trudbenika koji su gradili most Blaža Jovanovića ,,koji je bitniji od ideološke svijesti i ispravnosti vremena kada je most nastajao i predstavlja lako prepoznatljiv osjećaj za svoj grad i sugrađane”.

Dražen Drašković piše o mostu “Moračica”, simbolu moderne i graditeljske Crne Gore koji predstavlja najviši most na prostorima bivše Jugoslavije u tekstu pod naslovom ,,Most zastave i crnogorskog ponosa”.

Hroničar graditeljstva u Crnoj Gori, novinar i publicista Velizar Radonjić u tekstu sa naslovom ,,Meštri od mostova “piše o prvim graditeljima cesta i mostova, imenima inžinjera koji su ih projektovali i gradili uz naglasak da je čuvanje od zaborava civilizacijski dug i obaveza uz podsjećanje da su to ljudi čiji vidici sežu daleko ispred njih, a ono što izgrade traje dugo poslije njih.

On takođe u ovom posebnom broju Komune posvećenom podgoričkim mostovima sa serijalom pod naslovom ,,Vrijedna dobra-dobra koja traju“ u više objavljenih tekstova sa velikim brojem rariretnih i vrijednih fotografija nabrojio je sve mostove na području Glavnog grada, dao njihove karakteristike i podsjetio na njihovo postojanje, a istovremeno opominje zbog nebrige i podstiče na uspostavljanje višeg nivoa institucionalne zaštite mostova i istovremeno poziva i proziva da se stane u odbranu graditeljske baštine kao najvećeg i najvrednijeg dijela ukupne kulturne baštine Crne Gore.

Ovo izdanje je štampano uz sufinasiranje Sekretarijata za kulturu Glavnog grada i Ministarstva kulture, a i ovaj broj Komune uredio je mr Amer Ramusović dok je za dizajn i grafičko uređenje bio zadužen Voislav Bulatović.