Dokolica

Konstitucija haosa

Dec 13, 2025 0 Komentara

(15 riječi)

BOTUN danas nije pitanje ekoloških standarda - iako sa građanima, naravno, treba razgovarati i poštovati njihove bojazni. BOTUN je danas školski primjer kampanje destabilizacije i dezinformacija u režiji srpskih obavještajnih i paraobavještajnih struktura

Nerijetko se dešava da lokalni problemi i naizgled lokalne teme postanu glavni izazov i ključna tačka političkih rasprava. Takvih situacija ima mnogo, posebno u tranzicionim demokratijama.

Kada bismo isključili spoljne uticaje i pokušali da posmatramo Crnu Goru izvan pritiska koji koče njenu demokratsku i evropsku emancipaciju neko bi možda, naivno, mogao da pomisli da pobuna građana u zetskom selu Botun predstavlja čistu formu grassroots aktivizma, lokalne pobune i ekološke osviješćenosti.

Nesporno je da stanovnici zetskih sela nose naslijeđen negativan refleks na velike infrastrukturne projekte - početak stvaranja Kombinata aluminijuma, njegovog ekološkog i socijalnog otiska, pa do tmurne tranzicije 2000-ih. Međutim, priča o postrojenju za prečišćavanje otpadnih voda danas je mnogo više od lokalnog infrastrukturnog izazova.

Logika autoritarnih režima je jasna: oni na svojim granicama ne dopuštaju potpunu demokratizaciju susjedstva, jer je svaka emancipacija u bliskom okruženju potencijalna prijetnja njihovom opstanku.

Upravo se ta logika danas, na vrlo morbidan i gotovo bizaran način, prelama kroz priču o ovom postrojenju za prečišćavanje - projekat koji je, paradoksalno, istovremeno tehničko pitanje i političko ogledalo šireg regionalnog otpora promjenama.

Odavno je komanda izdata. Vladimir Putin, Aleksandar Vučić, kao i institucije i parainstitucije njihovih država, koje oblikuju političke tokove u regionu, ne smeju sebi dozvoliti „luksuz“ da Zapadni Balkan – a posebno Crnu Goru – vide integrisanu u evropske i demokratske strukture. Upravljanje destabilizacijom postalo je strateški kurs Srbije i Rusije.

Za Beograd i srpski politički režim, Crna Gora u EU ne predstavlja samo izazov stabilnosti vlasti, što je istovremeno i ključni rušitelj velikosrpskog projekta. Integrisana, stabilna i demokratski konsolidovana Crna Gora razgrađuje narativni, kulturni i politički prostor na kojem taj projekat počiva.

Danas, kroz dezinformaciju kampanje, logističku podršku i kopiranje modela operacija koje smo već vidjeli u regionu, predvodnici ove „revolucije“ imaju samo jedan cilj i jedan namjeru: što prije zaustavi evropske integracije Crne Gore. Ko to ne želi da shvati, ko odbija da vidi obrasce koji se ponavljaju ili je politički nepismen ili svjesno bira da učestvuje u tom projektu.

Dovođenjem Vlade u pat-poziciju stvaraju se preduslovi da već postoji zabrinutost evropskih partnera u vezi sa crnogorskom integracionom politikom dobija ozbiljniji zamah. Danas gotovo svako ko učestvuje u režiranoj predstavi nasilja i tenzija – htio to ili ne – doprinosi scenariju čiji je jedini cilj provociranja incidenata, kao uvod u nove, slične akcije širom Crne Gore. Tako se proizvodi slika zemlje koja je nestabilna, nerazvijena i demokratska nezrela - slika koja treba da zaustavi istorijsku šansu za evropski iskorak.

Iako se nominalno dio Vlade protiv ovakvog ponašanja, činjenica da pristaje da koalira sa strankama koje aktivno rade protiv integracije čini ih saučesnicima tog procesa. Jedini ispravan politički potez jeste raskidanje koalicije sa onima koji zaustavljaju evropski put Crne Gore.

Zato BOTUN danas nije pitanje ekoloških standarda - iako sa građanima, naravno, treba razgovarati i poštovati njihove bojazni. BOTUN je danas školski primjer kampanje destabilizacije i dezinformacije u režiji srpskih obavještajnih i paraobavještajnih struktura.

Paralelno s tim, narativ o navodnoj „autonomnoj lokalnoj pobuni“ sadrži ključnu logičku grešku: on ignoriše da ti ljudi nisu donijeli stav u vakuumu, već pod snažnim uticajem ciljano kreiranog informativnog okruženja.

U tom scenariju, BOTUN je samo prva epizoda. Iduća godina biće ključna za evropske integracije, ali istovremeno i presudna za pokušaje destabilizacije. Paralelno s tim, otvara se još jedan opasan diskurs - onaj euroskeptični, pažljivo podstičan i hranjen upravo kroz ovakve krize.