Pravili se da ne postoji ključni akter moderne crnogorske istorije – Milo Đukanović
Razumljivo je da se u kratkom formatu ne može prikazati sve, ali je uloga Mila Đukanovića u crnogorsko–američkim odnosima toliko ključna i toliko određujuća da njeno izostavljanje ostavlja vidljivu prazninu. Njegov doprinos nije samo element istorijskog narativa, već temeljni dio razumijevanja savremenog crnogorskog državnog i spoljnopolitičkog identiteta, zaključuje Danilo Kalezić
U Ambasadi Crne Gore u Vašingtonu je 19. novembra prikazan film o 120 godina odnosa Crne Gore i Sjedinjenih Američkih Država u kojem ni slikom ni riječju ne spominje bivši predsjednik Crne Gore Milo Đukanović.
Za političkog analitičara Danila Kalezića, koji je u Vašingtonu prisustvovao svečanostima na kojem je prikazan film, uloga Mila Đukanovića u crnogorsko-američkim odnosima toliko je ključna i toliko određujuća da njeno izostavljanje ostavlja vidljivu prazninu. On objašnjava da njegov doprinos nije samo element istorijskog narativa, već temeljni dio razumijevanja savremenog crnogorskog državnog i spoljnopolitičkog identiteta.
- Nesporno je da svaki film, pa i dokumentarni, ima svoju umjetničku komponentu. To, međutim, ne znači da on ne treba biti izložen kritici, naročito kada se bavi istorijskim osjetljivom i politički značajnom temom kakva su crnogorsko-američki odnosi. Autori su, u pokušaju da u nekoliko minuta sažimaju ključne momente tih odnosa, očigledno napravili određene uređivačke izbore. Ipak, ostaje činjenica da su crnogorsko-američki odnosi, za razliku od odnosa SAD sa mnogim drugim državama, imali specifičnu dinamiku i prividne prekide, iako su u praksi nastavili da funkcionišu i tokom perioda SRJ. Zato je upečatljivo, au dokumentarističkom smislu i sporno, što u filmu nije detaljnije obrađen jedan od najznačajnijih perioda tih odnosa – period koji je personifikovao tadašnji premijer, kasnije predsjednik Milo Đukanović - objašnjava Kalezić.
Ističe da je riječ o fazi koja se nazire već 1993. i 1994. godine, a kulminira u godinama obnove nezavisnosti, 2006. i 2007.
- U tom razdoblju odvija se izuzetno intenzivna diplomatska saradnja Crne Gore i SAD, u trenutku kada se zemlja izvlači iz onoga što se u istoriografiji već opisuje kao položaj svojevrsnog dobrovoljnog taoca u odnosu na Miloševićev režim. Upravo su tadašnja američka administracija – predsjednik Klinton, državna sekretarka Olbrajt, specijalni izaslanik Holbruk – kroz razvijanje odnosa sa Đukanovićem obnovili onu vrstu savezništva koja datira još iz Prvog svjetskog rata. Ne govorimo samo o političkim već i ličnim odnosima koje su oblikovale odnose dvije zemlje. Ne treba zaboraviti da je i grad Njujork, nakon završetka Velikog rata, izabrao Crnu Goru kao državu kojoj će izraziti zahvalnost za saveznički doprinos. Dakle, postoji dubok istorijski kontinuitet koji se u ovom filmu ne vidi, a morao bi se vidjeti - kaže Kalezić.
On podsjeća da je Đukanović u istorijskoj horizontali crnogorsko-američkih odnosa dao nesrazmjerno velik doprinos.
- Bez ulaženja u to da li je takvo izostavljanje rezultata namjere, nedovoljnog poznavanja materije ili nečeg trećeg, jasno je da je Đukanović u istorijskoj horizontali crnogorsko-američkih odnosa dao nesrazmjerno velik doprinos. Taj doprinos ima tri tačke koje su ključne ne samo za razumijevanje bilateralnih odnosa, nego i za razumijevanje procesa crnogorske emancipacije: napuštanje Miloševićevog zagrljaja, nova nezavisnost i ulazak Crne Gore u NATO. Kroz ta tri procesa prelamala se i unutrašnja i spoljna politika Crne Gore, tada još unutar državne zajednice. Zbog toga je taj period i taj politički odnos sa SAD, posebno od devedesetih godina, morao biti sastavni dio filma - kaže Kalezić.
Poručuje da se otvara i pitanje zašto sam DPS, čiji je Đukanović počasni predsjednik, ne problematizuje ovakve izostanke, kao i brojne slične pokušaje da se period moderne crnogorske istorije tumači tako da se njegovi ključni akteri izostave.
- Ovo nije prvi takav primjer, vjerojatno nije posljednji – slično se, uostalom, može vidjeti i kroz rad aktuelnog anketnog odbora. Ne mislim da je u filmu nužno postojala namjera da se nekome pripiše više zasluga nego što ih realno ima, već prije da se, iz dnevno-političkih razloga, prećuti jedan kapitalno važan detalj istorijskog procesa, koji se objektivno ne može zaobići. Razumljivo je da se u kratkom formatu ne može prikazati sve, ali je uloga Mila Đukanovića u crnogorsko-američkim odnosima toliko ključna i toliko određujuća da njeno izostavljanje ostavlja vidljivu prazninu. Njegov doprinos nije samo element istorijskog narativa, već temeljni dio razumijevanja savremenog crnogorskog državnog i spoljnopolitičkog identiteta - zaključuje Kalezić.
Film koji traje nešto više od pet minuta moguće je pogledati na Jutjub kanal predsjednika Crne Gore Jakova Milatovića. Scenarist filma je istoričar Vukota Vukotić, direktor Ognjen Radulović i urađen je za potrebe Ambasade Crne Gore u Vašingtonu. pobjeda
0 Komentara