Goran Sekulović: Hommage Podgorici (VI)
Iz knjige Gorana Sekulovića ‘’Hommage Podgorici’’, sa podnaslovom ‘’I ljudima koji su je nosili u svom srcu i stvaralačkom duhu'', koja će se uskoro publikovati, objavljujemo u nastavcima esej ''Morača, Ribnica, Gorica… ili: Od ’Labud plaže' do 'Bemax Arene' i dalje niz obale Morače do 'kraja bedema' grada''.

‘’Ima neke čudne tačnosti u opusu Svetlane Kane Radević, arhitekte
iz Podgorice i iz Crne Gore, retkog majstora najvišeg formata među ženama -
graditelja naše sredine.[1]
Ta tačnost se najpre ogleda u dubokoj dvojnosti njenih građevina, koje su po
pravilu i jednovremeno - i strogi i suzdržani objekti retke uverljivosti, pa i
snage iz kojih isto tako i jednovremeno izbija raskošna energija, slike,
svjetlost i dah materijala. Od njenog prvog velikog ali dragocenog objekta na
Morači, hotela “Podgorica” iz 1967. godine, kuće u duhu najboljih tradicija
“grupne forme”, koja je krasila i našu, crnogorsku arhitekturu po selima i
varošima, njeni zidovi u kamenitim oblucima bili su precizni nosioci dubokog
značenja.
“Duh mjesta” (genius loci) vajao je ritam hotela.
Svetlost je artikulisala prodore. Senke su se smešile na zalascima podgoričkog
sunca, svesne velikog dijaloga “kjaro/skuro”, ne samo na slikama nego i u
arhitekturi.
Pokrenuto ziđe je određivalo funkcije. Prostor je nastajao kao
prirodna posledica pogleda na svet i lokalnih, vekovnih sila sa kojima je
ženski senzibilitet Svetlane Kane Radević imao skoro neke tajne i tajnovite
veze.
Reč više ili reč manje na ovoj zgradi nije izrečena i ne bi joj
pristajala, neimar (a neću namerno da kažem “neimarka” i sigurno ne iz
neprimerenog mačoizma) je to znala. To je bila neka njena viteška preciznost
već kao mlade graditeljke, sa kojom će se izdvajati i mnogo kasnije, sa kojom
će živeti i kao stručnjak, i kao ljudsko biće, dostojanstveno i snažno, ali
tiho.
I u drugim projektima Kane Radević sluša se, vidi se, i oseća se
neprekinuto strujanje mira i suzdržavanja, da bi se dobilo bogatstvo. To je
večiti princip velikih arhitektura, od Japana do južne Francuske, preko
crnogorskih narodnih neimara. Stambena zgrada u Petrovcu (1967) koliko i druga
u Mojkovcu (1968), pa spomen kompleks Duvanskog kombinata u Podgorici (1971)
koliko i masivna, ali i snažan urbani reper, Autobuska stanica u Podgorici
(1968) u istome su krugu istraživanja, na istoj su ravni graditeljskog jezika.
Arhitektura zida ostaje za Svetlanu Radević najviši izvor poštovanja tradicije,
ali bez koncesija i bez ikakvog folklorizma.
Duhovna i intelektualna ličnost, Svetlana Radević je obišla
svet, bila je kod Luisa Kana, koliko i u japanskoj dolini Kanto, u Salzburgu i
u Parizu…
Načitana, pismena, diskretna, akademik, ali bez trunke zavisti i
predrasuda, aktivna u svim oblicima profesionalnog delovanja, sve do funkcija u
savezima arhitekata svih nivoa i formi, urbanista koliko i graditelj, prisutna
u svojim tamnim, naglašenim odećama, Kana je činila svet Crne Gore i njene
kulture, arhitekture posebno, toliko modernim i toliko ukorenjenim u doline i
brda, more i nebesa našega kraja i naše istorije. Ništa se više od jedne sjajne
žene-arhitekte ne može tražiti.’’[2]
Portret Svetlane Kane Radević (Crtež: Živko Đurović)
Već pominjanu liniju jedne osobene domaće ''škole arhitekture’’, poslije hotela ‘’Podgorica’’ arhitekte Svetlane Kane Radević, nastavio je arhitekta Vasilije Vajo Knežević sa projektom novoizgrađenog šetališta na Sastavcima (ušće Ribnice[3] u Moraču) 1971. godine.[4]
[1] Moto ovog teksta Ranka Radovića je: “Elementi arhitekture su svjetlost i sjenka, zid i prostor’’ (Le
Korbizije - “Ka pravoj arhitekturi”)
[2] Ranko Radović: ‘’Strogi, a raskošni svijet arhitekture Svetlane
Kane Radević’’, ‘’Vijesti’’, subota, 11. novembar 2000.; ‘’Ničim
neopravdano demisioniranje suvog zlata
od čoveka i arhitekte, Ranka Radovića, sa beogradskog Arhitektonskog fakulteta,
neoboriv je dokaz da je zloba u mom narodu uvek dežurni dirigent. Talnetovan i
nestvarno vredan, Radović je neštedimice rasipao svoje talente. Bez premca na
Beogradskom univerzitetu, posvećen profesor, izuzetan arhitekta, slikar, pisac.
Nekoliko godina profesor u Finskoj i Japanu. Obe države su bar poslednja dva
veka bile i ostale prve na top-listi planetarne arhitekture. Za taj svoj izlet
i pogotovo uzlet, morao je da bude kažnjen. Naša sredina ne trpi nikakvu
uzvišenost. Ipak mu zauvek pripada oreol heroja u arhitekturi.’’ (Ljiljana
Bakić, arhitektica iz Beograda za koju je „arhitektura
sociološki fenomen“ – sa svojim suprugom i arhitektom Dragoljubom
Bakićem projektovala mnogobrojne objekte u Beogradu i drugim gradovima širom
Srbije i sveta – dobitnica nagrade ‘’Ranko
Radović’’ za 2013.g. za knjigu ‘’Anatomija B&B arhitekture’’)
[3]
‘’Ribnico,/Da li tečeš do Sastavaka/Da uvećaš ili smanjiš zlo?/Ljeti, kad
presušiš,/Presahne i sumnja moja/Pitaš:/zašto mene malenu/Kušaš božanskim
pitanjima?!/Odgovaram:/Od svakog od nas/očekuje se napor/da se bude (zar,
ne?)’’(Goran Sekulović:
‘’Rijeko, da li smanjuješ ili uvećavaš zlo?’’)
[4] ‘’Na Sastavcima,/Gubili smo se dvostruko:/I u
ljubavnom,/I u riječnom zagrljaju!’’ (Goran Sekulović: ‘’Na Sastavcima’’)
31 Komentara
Connieboasp Postavljeno 25-08-2025 15:22:26
purchase orlistat pill - https://asacostat.com/# order orlistat generic
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 22-08-2025 14:53:38
dapagliflozin 10 mg without prescription - dapagliflozin 10mg ca buy forxiga 10 mg generic
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 17-08-2025 20:18:07
This is a topic which is in to my verve… Myriad thanks! Faithfully where can I upon the connection details in the course of questions? http://www.gtcm.info/home.php?mod=space&uid=1158217
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 08-08-2025 22:21:56
Thanks an eye to sharing. It’s acme quality. buy dutasteride tablets
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 05-08-2025 23:40:48
This website positively has all of the tidings and facts I needed adjacent to this participant and didn’t know who to ask. https://ondactone.com/spironolactone/
Odgovori ⇾jxlfs Postavljeno 24-07-2025 12:34:51
This is the kind of glad I enjoy reading. xenical 120 mg prix
Odgovori ⇾r24un Postavljeno 21-07-2025 21:57:15
I’ll certainly bring back to be familiar with more. https://prohnrg.com/product/get-allopurinol-pills/
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 20-07-2025 06:41:21
The depth in this tune is exceptional. https://ursxdol.com/get-metformin-pills/
Odgovori ⇾homvb Postavljeno 19-07-2025 00:01:44
Thanks on putting this up. It’s okay done. accutane buy
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 17-07-2025 12:33:13
More articles like this would make the blogosphere richer. cenforce que es
Odgovori ⇾4zl8d Postavljeno 16-07-2025 23:55:52
where to order viagra online - buy levitra viagra buy herbal viagra online
Odgovori ⇾Connieboasp Postavljeno 15-07-2025 02:39:50
zantac 150mg over the counter - ranitidine 300mg cost buy ranitidine generic
Odgovori ⇾f305o Postavljeno 14-07-2025 19:12:17
tamsulosin vs. tadalafil - https://strongtadafl.com/# typical cialis prescription strength
Odgovori ⇾0jc1n Postavljeno 13-07-2025 01:25:26
cialis recreational use - https://ciltadgn.com/# cialis manufacturer coupon free trial
Odgovori ⇾usxqy Postavljeno 11-07-2025 15:35:52
buy cenforce generic - https://cenforcers.com/# cenforce buy online
Odgovori ⇾u2xs3 Postavljeno 10-07-2025 02:25:33
purchase fluconazole without prescription - https://gpdifluca.com/ buy generic diflucan 200mg
Odgovori ⇾uvhm2 Postavljeno 05-07-2025 02:16:31
purchase amoxicillin pills - comba moxi buy amoxil generic
Odgovori ⇾be9fy Postavljeno 03-07-2025 15:47:09
cheap erectile dysfunction - https://fastedtotake.com/ male erection pills
Odgovori ⇾nm7ee Postavljeno 02-07-2025 12:47:37
deltasone 10mg pills - https://apreplson.com/ buy deltasone 5mg pills
Odgovori ⇾mvpn4 Postavljeno 30-06-2025 15:31:56
generic meloxicam - mobo sin mobic 7.5mg cheap
Odgovori ⇾x1okt Postavljeno 28-06-2025 17:55:49
cost warfarin - https://coumamide.com/ buy hyzaar paypal
Odgovori ⇾e3x11 Postavljeno 27-06-2025 08:23:11
buy esomeprazole 20mg generic - https://anexamate.com/ nexium 20mg drug
Odgovori ⇾9qq3v Postavljeno 23-06-2025 18:16:21
azithromycin 500mg cheap - buy zithromax 250mg generic purchase bystolic without prescription
Odgovori ⇾rkkgg Postavljeno 21-06-2025 15:15:02
buy cheap amoxil - valsartan cost ipratropium 100mcg brand
Odgovori ⇾9ciaw Postavljeno 18-06-2025 17:53:45
inderal 20mg over the counter - order clopidogrel 75mg generic methotrexate oral
Odgovori ⇾41tv7 Postavljeno 16-06-2025 14:51:34
order generic motilium - order sumycin without prescription cost flexeril 15mg
Odgovori ⇾ru69z Postavljeno 14-06-2025 15:31:37
buy semaglutide 14mg for sale - buy cyproheptadine cheap buy periactin sale
Odgovori ⇾mex2f Postavljeno 13-06-2025 03:30:17
order azithromycin 500mg - buy ciplox 500mg for sale purchase metronidazole generic
Odgovori ⇾flagyl for dogs diarrhea Postavljeno 11-06-2025 08:07:49
More content pieces like this would make the web better.
Odgovori ⇾buy cialis online germany Postavljeno 09-06-2025 13:53:33
I am in truth delighted to glitter at this blog posts which consists of tons of of use facts, thanks for providing such data.
Odgovori ⇾2gwhm Postavljeno 05-06-2025 16:35:22
can i order generic clomiphene without insurance buy generic clomid pill can i buy generic clomiphene without prescription where can i get clomiphene without dr prescription how to buy clomid can you buy clomid without a prescription can you get clomiphene prices
Odgovori ⇾